دلنوشته؛
ارسالی توسط اعضای هیئت علمی، همکاران و دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان تهران
بسم الله الرحمن الرحیم
ایرانیت واسلامیت درتربیت رسمی
در نظام آموزشی رسمی هر کشوری، هویت ملی و دینی نقشی بنیادین در شکلدهی به نسلی آگاه، منسجم و برخوردار از استقلال فکری و فرهنگی ایفا میکند. در ایران، موضوع «ایرانیت» و «اسلامیت» همواره در کانون مباحث مربوط به تربیت رسمی قرار داشته و تلاش بر این بوده است تا این دو بعد، به شکلی متعادل، همافزا و سازنده در هم آمیخته شوند تا هویت «ایرانی-اسلامی» را در نسلهای آینده تقویت کنند.
ایرانیت در آینه تربیت رسمی:
«ایرانیت» به معنای تعلق به یک تمدن کهن با پیشینهای غنی در تاریخ، فرهنگ، هنر، ادبیات و زبان فارسی است. تربیت رسمی در ایران، با تکیه بر این میراث گرانبها، اهداف زیر را دنبال میکند:
- پرورش حس تعلق و افتخار ملی: از طریق آموزش تاریخ ایران باستان و دوران اسلامی، آشنایی با مفاخر علمی، فرهنگی و ادبی، و معرفی آثار هنری و معماری، دانشآموزان ودانشجویان با ریشهها و پیشینه پرافتخار خود آشنا میشوند. این آشنایی، حس تعلق عمیق به وطن و افتخار به هویت ملی را در آنان تقویت میکند.
- حفظ و انتقال میراث فرهنگی: زبان فارسی به عنوان ستون فقرات هویت ملی، در نظام آموزشی مورد تأکید قرار میگیرد. همچنین، معرفی آداب و رسوم، جشنهای ملی، و ارزشهای فرهنگی که در طول تاریخ در این سرزمین شکل گرفتهاند، بخشی از وظایف تربیت رسمی است.
- تقویت هویتیابی: درک جایگاه ایران در تاریخ جهان و چشمانداز آینده آن، به دانشآموزان ودانشجویان کمک میکند تا هویت خود را در بستر ملی و جهانی بهتر بشناسند و نقش خود را در پیشرفت کشور درک کنند.
اسلامیت در کانون تربیت رسمی:
«اسلامیت»، به عنوان دین رسمی و بخش جداییناپذیر هویت فرهنگی و معنوی بخش عظیمی از جامعه ایران، چارچوبی ارزشی، اخلاقی و جهانبینی را برای زندگی فردی و اجتماعی فراهم میآورد. تربیت اسلامی در نظام رسمی، بر جنبههای زیر تمرکز دارد:
- آموزش مبانی دین و اخلاق: دروس دینی، قرآن، و معارف اسلامی، اصول و عقاید، اخلاق و احکام اسلامی را به دانشآموزان ودانشجویان آموزش میدهند. هدف، پرورش افرادی مؤمن، متعهد به ارزشهای دینی و دارای فضایل اخلاقی است.
- پرورش معنویت و خودسازی: تأکید بر مفاهیمی چون توکل، صبر، قناعت، اخلاص، و مسئولیتپذیری در برابر خداوند و خلق، به منظور تقویت بعد معنوی و روحی دانشآموزان ودانشجویان صورت میگیرد.
- تربیت اجتماعی مبتنی بر ارزشهای اسلامی: آموزههای اسلامی در زمینه عدالت، احسان، احترام به والدین، همبستگی اجتماعی و خدمت به خلق، مبنایی برای تربیت اجتماعی دانشآموزان ودانشجویان فراهم میآورد.
همافزایی ایرانیت و اسلامیت: خلق هویت ایرانی-اسلامی:چالش و ظرافت اصلی در تربیت رسمی ایران، یافتن تعادلی است که در آن، «ایرانیت» و «اسلامیت» نه در تقابل، بلکه در همافزایی و وحدت، هویتی غنی و یکپارچه را بسازند. تاریخ ایران نشان میدهد که اسلام، به ویژه مذهب تشیع، نه تنها هیچگاه با هویت ایرانی در تضاد نبوده، بلکه موجب غنای فرهنگی و فکری آن نیز شده است. تمدن اسلامی-ایرانی، گواه این مدعاست که چگونه مفاهیم اسلامی در تار و پود فرهنگ ایرانی تنیده شده و هویتی نو و قدرتمند آفریده است.
تربیت رسمی با درک این پیوند تاریخی و فرهنگی، تلاش میکند تا نسلی را پرورش دهد که:
- از تاریخ و فرهنگ خود سرافراز باشند و هویت ملی خود را پاس بدارند.
- در چارچوب ارزشهای والای اسلامی زندگی کنند و از آموزههای اخلاقی و معنوی آن بهرهمند شوند.
- تفکر انتقادی و استقلال فکری داشته باشند و بتوانند با الهام از میراث غنی خود، به پرسشها و چالشهای دنیای امروز پاسخ دهند.
- در خدمت پیشرفت و سربلندی کشور و جامعه بشری باشند، با تکیه بر هویت توحیدی و مسئولیتپذیری در قبال انسانها.
در نهایت، تربیت رسمی در ایران، با تلفیق هوشمندانه عناصر ایرانیت و اسلامیت، به دنبال ساختن هویتی جامع و متعالی است که هم ریشه در اصالتها دارد و هم بالنده به سوی آیندهای روشن. این فرآیند، تضمینکننده استقلال فرهنگی، استحکام اجتماعی و خودباوری ملی برای کشور است.
ومن الله التوفیق والعافیه
زهراسعیدی تبار
مدرس دانشگاه فرهنگیان تهران
۱۹ اسفندماه۱۴۰۴
روابط عمومی دانشگاه فرهنگیان تهران
پیام رسان ایتا|پیام رسان بله|پیام رسان روبیکا